Dubbel, o zo dubbel ...

Mijn oorspronkelijke roepnaam is Ernst William. Iedereen noemt mij Ernst, behalve mijn vader. Best begrijpelijk, zijn naam is Wil. Ach, what’s in a name?

Pasgeleden kwam mijn dubbele naam ter sprake in een gesprek met een vriendin. Volgens haar hoort mijn serieuze, plichtsgetrouwe en vastberaden kant bij de naam Ernst. De losse, humorvolle, sensitieve kant past beter bij William. En hoewel de gedachtenkronkel van mijn vriendin psychologie van de koude grond is, zegt deze dat Ernst mijn ratio vertegenwoordigt en William mijn gevoel. Door haar associatie realiseerde ik mij weer hoe lastig het soms is om juist hoofd en hart op elkaar af te stemmen.

Vaak genoeg heb ik stappen gezet waarbij mijn verstand en mijn gevoel volledig ‘in tune’ waren met elkaar. Nu ik dit schrijf merk ik meteen hoe bevredigend het is om zo te leven. Maar ook heb ik mijzelf regelmatig in de steek gelaten omdat ik deed wat ik volgens mijzelf of anderen hoorde te doen terwijl mijn gevoel anders aangaf. Vermoeiend, verwarrend en o zo ingewikkeld! Of we zijn vooral in gedachten en zijn amper bezig met wat we voelen, of we zwelgen in gevoel waardoor we niet meer helder kunnen denken (en dan vergeet ik nog legio variaties die op deze twee uitersten te verzinnen zijn).

Recentelijk had ik weer een periode waarbij ik merkte dat er iets niet helemaal klopte. Er kwam werkelijk niets uit mijn handen. Ik kreeg geen letter op papier, was te stijf en stram om yoga-oefeningen te doen en de scherpte om door te pakken in een training of coaching was volledig zoek. Hopeloos werd ik ervan. Voor mijzelf had ik bedacht dat ik een ‘writers block’ had. Op Facebook vroeg ik zelfs aan vrienden hoe ik daar het beste mee kon omgaan. Als ik even niet meer geloofde in mijn schrijfblokkade dan bedacht ik een motivatieprobleem of een simpel dipje waar iedereen weleens last van heeft. ‘Mind fucken’, noem ik zoiets altijd. Ondertussen duurde dit al bijna vier weken en het knaagde aan me dat ik zo improductief was. Ik kreeg een zwaar hoofd van het piekeren.

Niet alles wat je voelt is juist. Veel emoties komen aan de oppervlakte via boosheid of frustratie en vertroebelen onze blik op de werkelijkheid. Ik hield vast aan beschouwingen die op niets uitliepen en dat frustreerde. Meteen de bevestiging dat ik het bij het rechte eind had; ‘writers block’, wat immers niet prettig is en inderdaad weinig oplevert. Echter sluimerde diep van binnen een vermoeden dat aan deze vruchteloze periode iets ten grondslag lag waar ik niet aan wilde. Iets wat genuanceerder lag.

Soms worden in meditaties emoties aangeboord die (nog) onherkenbaar zijn en dus moeilijk te plaatsen. Toen ik uiteindelijk mijn frustratie onderzocht merkte ik dat het een subtieler gevoel camoufleerde. Tijdens de meditatie ervoer ik een bepaalde tederheid die ik eerder was tegengekomen. Ik wilde mij er toen alleen niet mee identificeren; ik veroordeelde het gevoel. Deze keer kon ik echter nieuwsgierig en onbevangen de tederheid ondergaan en na verloop van tijd kon ik het accepteren. Nu kan ik zeggen dat tederheid bij mij hoort maar ik snap ook waarom ik het eerder blokkeerde.

Eigenlijk is ieder mens een menigte; een grote verzamelbak met pracht en praal en ook bagger en troep. Het is vaak makkelijker om te zeggen dat je een gevoel toelaat dan het ook daadwerkelijk doen. Het lukt alleen als we de inhoud van onze bak ons echt toe-eigenen, zelfs de grootste rotzooi. Ga er maar aanstaan; de jaloezie in je voelen of de vreugde; ‘himmel hoch jauchzend’, de intense teleurstelling (‘wat een afknapper’) of de ‘fluffy’ zachtheid. We hebben allemaal een gevoel, een kant die we amper kunnen hanteren. Het vraagt lef en geduld; lef om het aan te gaan en geduld om er laagje voor laagje doorheen te gaan.

Victor Frankl, een groot psychiater, leerde ons dat er een ruimte is tussen de prikkel die bij ons binnenkomt en onze respons. Onze kracht bestaat eruit om deze ruimte te nemen, ons toe te eigenen, om vervolgens vanuit die positie te kiezen voor een respons. Op deze manier kunnen we onze ratio en ons gevoel op elkaar afstemmen. Juist deze respons zorgt voor groei en vrijheid en mij inspireert het om nog bewuster Ernst en William samen te brengen (ErnstWilliam misschien? ; ) ).